प्रकाश सिलवाल -
सञ्चार क्षेत्रमा औद्योगिकीकरण र आधुनिकीकरणको प्रभाव पर्नु स्वाभाविक भए पनि यो मूलतः सेवामूलक व्यवसाय हो । जनतालाई सत्य, तथ्य र निष्पक्ष सूचना, शिक्षा र मनोरञ्जन पस्कने दायित्व लिएको सञ्चार क्षेत्र केवल व्यापारिक फाइदाका लागि मात्रै सञ्चालित हुन सक्दैन । पत्रकारिता क्षेत्रले आवाजविहीनको आवाजलाई सदैव शिरमा राखेर राज्य र नागरिकबीचको सेतुको काम गर्ने दायित्व लिएको छ ।
समृद्धिमा लम्कँदै नेपालजस्तो सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतान्त्रिक राज्य संरचनायुक्त मुलुकमा आमसञ्चारको सामाजिक उत्तरदायित्वको सिद्धान्तलाई अपनाइँदै आइएको छ । लोकतान्त्रिक प्रणालीको स्वतन्त्रतालाई अति उपयोग गर्ने नाममा अनेक स्वार्थका पक्षलाई सञ्चारमाध्यममा लाद्ने र जनजीवनका सही विषयवस्तुलाई ओझेलमा पार्ने वा जनतालाई नै प्रताडित पार्ने कार्यमा सञ्चार क्षेत्रलाई दुरुपयोग गर्ने संस्कृति पनि देखिएको छ । यस्तो स्थिमिा समाचार समिति (न्युज एजेन्सी) पत्रकारिताको भूमिका अग्र भागमा आउने गर्छ ।
समाचार समिति पत्रकारिताले समाचार र समाचारमूलक सामग्रीको उत्पादन गरेर छिटोछरितो र सुलभ रूपमा सञ्चारमाध्यमलाई उपलब्ध गराउँछ । गौरवको कुरा नेपालमा यसको एक मात्र मुख्य दायित्व राष्ट्रिय समाचार समिति (रासस)ले लिँदै आएको ठीक ६० वर्ष पुगेको छ ।
सञ्चार क्षेत्रभित्रको एक महत्त्वपूर्ण आयाम बनेको समाचार समिति पत्रकारिता र नेपालको सङ्घीय प्रणाली कार्यान्वयनका सन्दर्भमा यस क्षेत्रमा विभिन्न चासो र जिज्ञासा देखिन्छ । मूलधारको सञ्चारमाध्यमका लागि पृष्ठ भागमा रहेर परिपूरक पत्रकारिता गर्ने समाचार समितिलाई सर्वसाधारणले प्रत्यक्ष रूपमा पहिचान नपाउन सक्छन् । वास्तवमा समाचार समिति पत्राकारिताको मुहान (स्रोत) हो । समाचार समितिमा मात्रै निर्भर रही सञ्चारमाध्यम सञ्चालन गर्नेका लागि समाचार समिति एक अपरिहार्य बन्न पुगेको छ । समाचार समिति पत्रकारिता सञ्चारमाध्यमको महìवपूर्ण स्रोत र आधार हो, जसले छिटो, छरितो र विश्वसनीय समाचार सामग्री तयार गरी विभिन्न सञ्चारमाध्यमलाई उपलब्ध गराउँछ ।
गोरखापत्रमा प्रकाशित लेख पूरा पढ्नुहोस् ।
